Mechanizmy komunikacji, formy literackie i praktyki kulturowe

Zakres badań

Przedmiotowy projekt naukowo-badawczy obejmował badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne i teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne – obejmując swoim zakresem przedmiotowym zasadniczo kompleksowe spektrum zróżnicowanych zagadnień z zakresu współczesnych mechanizmów komunikacyjnych, nowych zjawisk w literaturze oraz przemian w obszarze kultury i sztuki dramatycznej.

Nasze analizy w ramach badań podstawowych obejmowały m.in.:

Badanie współczesnych zjawisk słowotwórczych i internetowych: Nasze analizy objęły szczegółowe badania derywatów odimiennych tworzonych od imion, nazwisk oraz marek w przestrzeni cyfrowej. Skupiliśmy się na mechanizmach powstawania neologizmów, form deminutywnych, struktur pejoratywnych oraz różnorodnych kontaminacji słownych. Wykazaliśmy, w jaki sposób użytkownicy Internetu wykorzystują te niestandardowe formy do ekspresji emocjonalnej, perswazji oraz celowej dyskredytacji.

Zagadnienie komunikacji globalnej i języków specjalistycznych (LSP): Przeprowadziliśmy badanie procesów komunikacyjnych na przykładzie międzynarodowego środowiska Formuły 1. Zjawisko to osadziliśmy w szerokim kontekście globalizacji oraz przepływów kulturowych opisywanych przez koncepcję cultural scapes. Dokładnej analizie poddaliśmy specyfikę terminologii technicznej i medialnej funkcjonującej w ramach pojęcia linguascapes.

Modelowanie sieciowe i metody ilościowe w językoznawstwie: W ramach badań zastosowaliśmy zaawansowane metody ilościowe, takie jak grafy semantyczne oraz specjalistyczne miary powiązania leksykalnego (PPMI, LLR). Narzędzia te posłużyły do precyzyjnego śledzenia operacji ramowania (framing) w tekstach prasowych i medialnych. Analiza ta pozwoliła uchwycić strukturę dyskursu bezpośrednio na poziomie poszczególnych zdań.

Eksploracja tradycji, duchowości i klasycznej literatury: Dokonaliśmy wieloaspektowej interpretacji tekstów dawnych i nowszych, obejmującej między innymi analizę Ćwiczeń duchowych Ignacego Loyoly. Zbadaliśmy również mechanizmy intrygi miłosnej oraz jej funkcje fabularne w dziewiętnastowiecznej prozie Pauliny Wilkońskiej. Ponadto przeanalizowaliśmy koncepcje świeckiej sakralności oraz poszukiwanie sensu w twórczości Edwarda Stachury.

Ekokrytyka, ekofilozofia i relacje człowieka z naturą: Przeanalizowaliśmy współczesny dyskurs ekokrytyczny, skupiając się na tomie poetyckim Zajęczy żar Stanisława Kaliny Jaglarza. Badania dotyczyły relacji między człowiekiem a otaczającym go środowiskiem naturalnym. Poszukiwaliśmy także głębszych intuicji ekofilozoficznych oraz tzw. milczących form istnienia w twórczości wybranych autorów.

Kulturowo-antropologiczne studia nad sztuką, architekturą i ubiorem: Przeprowadziliśmy analizę form przestrzennych i metafor językowych w projektach architektonicznych Daniela Libeskinda. Zbadaliśmy kulturowe uwarunkowania oraz mechanizmy budowania wyrazistych postaci, takich jak femme fatale w kinie. Osobny wątek poświęcono analizie symbolicznego znaczenia oraz synkretyzmu motywów w tradycyjnych strojach elit pogańskiej Litwy.

Multisensoryczność i praktyka sceniczna we współczesnym teatrze: Zrealizowaliśmy studia nad kondycją techniki mowy oraz realną potrzebą konsultacji dykcyjnych we współczesnym teatrze dramatycznym. Przeanalizowaliśmy wielozmysłowe i innowacyjne środki narracji artystycznej w spektaklach dedykowanych najmłodszym widzom. Badania te pozwoliły określić, w jaki sposób teatr angażuje różne zmysły dziecka w odbiorze rzeczywistości scenicznej

Projekt obejmował również badania aplikacyjne (stosowane) rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy i nowych umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług, lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Uczestnicy projektu naukowo-badawczego

W ramach realizacji projektu naukowo-badawczego pragniemy złożyć najserdeczniejsze podziękowania wszystkim badaczom, którzy wnieśli swój cenny wkład w jego powstanie i rozwój. Ich zaangażowanie, wiedza oraz determinacja były kluczowe dla osiągnięcia zamierzonych rezultatów.

Poniżej prezentujemy listę Autorek i Autorów, którzy aktywnie brali udział w poszczególnych etapach prac badawczych:

1. Yana Alekseenko

2. Julia Bukała

3. Władysław Błocki

4. dr Renata Chuda

5. dr Katarzyna Furmaniak

6. Narcyza Giemza

7. Natalia Grudzień

8. Martyna Jersz

9. Magdalena Kalwińska

10. Weronika Kiczela

11. dr Iryna Kukharuk

12. Urszula Markiewicz

13. Magdalena Niewczas

14. Krzysztof Sperkowski

15. Natalia Wilk-Sobczak

16. Artur Zudzin-Wiśniewski

Potwierdzenie efektów badań

Efekty prowadzonych badań projektu naukowo-badawczego zostały opublikowane w formie monografii naukowej pt.: "W kręgu znaczeń. Językowe, literackie i kulturowe obrazy rzeczywistości / Within the Circle of Meanings. Linguistic, Literary, and Cultural Representations of Reality", która ukazała się w 2026 roku nakładem wydawnictw Center for American & European Studies Publishing Press.

Prace naukowe będące zwieńczeniem badań uczestników projektu naukowo-badawczego przeszły pozytywną weryfikację naukową.

W gronie recenzentów znaleźli się wybitni eksperci i autorytety w dziedzinie humanistyki, co gwarantowało najwyższą jakość merytoryczną i naukową projektu:

• prof. UK dr hab. Henryk Haak (Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego)

• dr Piotr Sieńko (Uniwersytet WSB Merito Bydgoszcz)

Przyjęty budżet, harmonogram i wygospodarowane zasoby pozwoliły osiągnąć cel projektu naukowo-badawczego. Wypracowane zostały nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach.

Chętnych do zapoznania się z efektami badań naukowych odsyłamy do pełnej treści książki (PDF) dostępnej na stronie internetowej Wydawcy: https://shorturl.at/eYle0