W poszukiwaniu sensu człowieczeństwa. Filozoficzne wymiary ludzkiej wspólnoty

Zakres badań

W ramach przedmiotowego projektu naukowo-badawczego przeprowadziliśmy badania podstawowe, które koncentrowały się na zdobywaniu nowej wiedzy o podstawach zjawisk i faktów, bez bezpośredniego nastawienia na komercyjne zastosowania. Prace opierały się na analizie źródeł historycznych, kwerendach archiwalnych oraz refleksji teoretycznej, ze szczególnym uwzględnieniem historii myśli politycznej, filozofii prawa, aksjologii oraz mechanizmów kształtowania się ludzkich wspólnot.

Nasze analizy w ramach badań podstawowych obejmowały m.in.:

• Myśl społeczno-polityczno-gospodarcza elit II Rzeczypospolitej: Analizowaliśmy poglądy przedstawicieli międzywojennej administracji, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji państwa, etyki pracy oraz roli instytucji publicznych w procesach modernizacji społecznej i stabilizacji gospodarczej.

• Krytyczna analiza współczesnej architektury bezpieczeństwa międzynarodowego: Badaliśmy kryzys tożsamościowy i moralny organizacji ponadnarodowych (takich jak ONZ czy UE) w obliczu hybrydowych zagrożeń XXI wieku, stawiając pytania o odpowiedzialność etyczną struktur powołanych do obrony pokoju.

• Procesy historyczne i egzystencjalny trud osadnictwa: Rekonstruowaliśmy pionierski okres powojenny przez pryzmat walki o zakorzenienie, przekraczania traumy wojennej i budowania fundamentów nowej tożsamości społecznej.

• Ewolucja sztuki wojennej i uniwersalne lekcje z konfliktów zbrojnych: Przeanalizowaliśmy czynniki decydujące o sukcesach i porażkach w kluczowych kampaniach historycznych, traktując historię wojen jako cenne źródło wiedzy o przywództwie, etyce decyzji i zarządzaniu kryzysowym.

• Filozoficzno-polityczne aspekty ładu międzynarodowego i globalizacji: Dokonaliśmy przeglądu pojęć tellurokracji, tallasokracji oraz polaryzacji systemu globalnego, a także przeanalizowaliśmy proces współczesnej globalizacji w świetle przejścia od tradycyjnej wspólnoty (Gemeinschaft) do zatomizowanego społeczeństwa (Gesellschaft).

Projekt obejmował również badania aplikacyjne (stosowane), których celem było wykorzystanie zdobytej wiedzy do analizy praktycznych mechanizmów społecznych, instytucjonalnych i aksjologicznych. W tym kontekście skupiliśmy się m.in. na:

• Roli i skuteczności organizacji pozarządowych w procesach partycypacyjnych: Badaliśmy udział NGO-sów w kształtowaniu polityk publicznych i budowaniu partnerstw międzysektorowych w oparciu o koncepcję governance oraz współzarządzania publicznego.

• Aktywności nowych aktorów w stosunkach międzynarodowych: Przeanalizowaliśmy wpływ prywatnych firm wojskowych (PMC) na współczesne konflikty zbrojne, redefiniując tradycyjny, Hobbesowski monopol państwa na stosowanie siły.

• Inżynierii społecznej i ideologii władzy w architekturze: Zbadaliśmy, w jaki sposób formy architektoniczne i urbanistyczne wybranych obiektów historycznych oraz współczesnych materializowały idee ustrojowe i podświadomie kształtowały postawy obywateli.

• Mechanizmów zarządzania państwem i odpowiedzialności ekonomicznej: Przeanalizując działalność zarządczą historycznych władców (np. Heroda Wielkiego), wskazaliśmy na znaczenie zrównoważonego budżetu i bezpieczeństwa gospodarczego dla stabilności państwa.

• Filozoficznych podstawach praw człowieka: Zbadaliśmy tomistyczne ujęcie prawa (ius) i godności osobowej (dignitas) jako uniwersalnego, pozapozytywnego ugruntowania dla nienaruszalnych praw jednostki w relacjach z władzą.

Uczestnicy projektu naukowo-badawczego

W ramach realizacji projektu naukowo-badawczego pragniemy złożyć najserdeczniejsze podziękowania wszystkim badaczom, którzy wnieśli swój cenny wkład w jego powstanie i rozwój. Ich zaangażowanie, wiedza oraz determinacja były kluczowe dla osiągnięcia zamierzonych rezultatów.

Poniżej prezentujemy listę Uczestniczek i Uczestników, którzy aktywnie brali udział w poszczególnych etapach prac badawczych:

1. Kacper Charzewski

2. Konrad Grabek

3. Cezary Gryczewski

4. Jakub Horbowiec

5. Weronika Hrabińska

6. dr Anna Janus

7. Krzysztof Jędrzejczyk

8. Mateusz Kiszka

9. prof. Jan Klinkowski

10. Kamil Laskowski

11. Adrian Niedziela

12. Michał Pfanhauser

13. Kamil Starczewski

Potwierdzenie efektów badań

Efekty prowadzonych badań projektu naukowo-badawczego zostały zaprezentowane w formie referatów naukowych, wygłoszonych podczas ogólnopolskiego wydarzenia naukowego, zorganizowanego dzięki wysiłkom uczestników oraz partnerów instytucjonalnych. Prace naukowe będące zwieńczeniem badań uczestników projektu przeszły pozytywną weryfikację merytoryczną.

Przyjęty budżet, harmonogram i wygospodarowane zasoby pozwoliły osiągnąć cel projektu naukowego. Wypracowane zostały nowe odkrycia i analizy, oparte na oryginalnych kwerendach oraz interdyscyplinarnym podejściu.

Komitet Naukowy i Komitet Redakcyjny

Nad merytorycznym kształtem oraz realizacją projektu czuwał Komitet Naukowy, złożony z wybitnych specjalistów z zakresu historii, filozofii polityki, bezpieczeństwa oraz nauk społecznych:

• prof. UAM dr hab. Maksymilian Stanulewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) – Przewodniczący Komitetu Naukowego.

• prof. AJP dr hab. Marian Lutostański (Akademia im. Jakuba Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim) – Wiceprzewodnicząca Komitetu Naukowego.

• por. dr inż. Iwona Szkudlarek (Uniwersytet Warszawski) – Członkini Komitetu Naukowego.

• dr Wojciech Walczak (Wydział Historii i Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet w Białymstoku) – Członek Komitetu Naukowego.

• Łukasz Darby Bartosik, LL.M. (Prezes Center for American & European Studies) – Sekretarz Komitetu Naukowego.

Chętnych do zapoznania się z efektami badań naukowych odsyłamy do materiałów podsumowujących prace zespołu dostępnych na naszej stronie internetowej obejmujących wystąpienia uczestników podczas zorganizowanej przez nas konferencji naukowej stanowiącej zwieńczenie projektu.